Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

Çocukluk döneminde hareketlilik, merak ve dikkat dağınıklığı belirli ölçüde normal kabul edilir. Ancak bu davranışlar çocuğun günlük yaşamını, akademik başarısını ve sosyal ilişkilerini belirgin şekilde etkiliyorsa Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) söz konusu olabilir. DEHB, erken fark edildiğinde doğru destekle yönetilebilen nörogelişimsel bir durumdur.

DEHB Nedir?

DEHB; dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik olmak üzere üç temel alanda belirtilerle kendini gösteren bir bozukluktur. Her çocukta bu belirtiler aynı şiddette görülmeyebilir. Bazı çocuklarda dikkat eksikliği ön plandayken, bazılarında hareketlilik ve dürtüsellik daha belirgindir.

Çocuklarda DEHB Belirtileri Nelerdir?

DEHB belirtileri genellikle okul öncesi ya da ilkokul döneminde fark edilmeye başlanır. En sık görülen belirtiler şunlardır:

Dikkat Eksikliği Belirtileri

• Dikkatini uzun süre sürdürememe

• Ayrıntıları kaçırma, sık hata yapma

• Verilen yönergeleri takip etmekte zorlanma

• Ödev ve sorumlulukları tamamlayamama

• Kolayca dikkatinin dağılması

• Unutkanlık ve dağınıklık

Hiperaktivite ve Dürtüsellik Belirtileri

• Yerinde duramama, sürekli hareket halinde olma

• Sırayla konuşmakta zorlanma

• Sabırsızlık, söz kesme

• Sessiz kalması gereken ortamlarda zorlanma

• Düşünmeden hareket etme

Bu davranışlar çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre değerlendirilmelidir.

Çocuklarda DEHB Neden Olur?

DEHB’nin tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık en önemli faktörlerden biridir. Beynin dikkat, dürtü kontrolü ve planlama ile ilgili bölgelerindeki işlevsel farklılıklar DEHB’de rol oynar. Bunun yanı sıra çevresel stresler, erken dönem yaşantılar ve aile içi dinamikler belirtilerin şiddetini etkileyebilir.

DEHB Çocuğun Hayatını Nasıl Etkiler?

DEHB, çocuğun akademik başarısını ve sosyal ilişkilerini zorlayabilir. Sık sık eleştirilen ya da “isteksiz” olarak etiketlenen çocuklarda özgüven kaybı gelişebilir. Arkadaş ilişkilerinde uyum sorunları, aile içinde çatışmalar ve duygusal zorlanmalar görülebilir. Bu nedenle DEHB sadece akademik bir konu olarak değil, duygusal ve sosyal gelişimi etkileyen bir durum olarak ele alınmalıdır.

Çocuklarda DEHB Nasıl Tedavi Edilir?

DEHB tedavisi çocuğun bireysel ihtiyaçlarına göre planlanır. Psikoterapi sürecinde; dikkat becerilerinin geliştirilmesi, duygu düzenleme, problem çözme ve sosyal becerilerin güçlendirilmesi hedeflenir. Aile ile iş birliği içinde yürütülen çalışmalar, çocuğun ev ve okul ortamında daha sağlıklı desteklenmesini sağlar. Gerekli durumlarda psikiyatri desteğiyle çok yönlü bir yaklaşım benimsenebilir.

Ailelerin Rolü Neden Önemlidir?

Ailenin anlayışlı, sabırlı ve destekleyici tutumu çocuğun gelişiminde kritik rol oynar. DEHB’li çocuklar, doğru yönlendirme ile potansiyellerini ortaya koyabilirler. Eleştirel ve cezalandırıcı yaklaşımlar yerine yapılandırılmış ve güvenli bir ortam sunmak büyük fark yaratır.

Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, doğru destekle yönetilebilen bir durumdur. Erken tanı ve profesyonel yardım, çocuğun hem akademik hem de duygusal gelişimini olumlu yönde etkiler. Psikolog Ezgi Uluyurt, çocuklarda DEHB, dikkat sorunları ve davranışsal güçlükler alanında danışanlarına psikolojik destek sunmaktadır. Çocuğunuzun potansiyelini desteklemek ve bu süreci daha sağlıklı yönetmek için Psikolog Ezgi Uluyurt ile görüşebilir, danışan olarak psikolojik destek alabilirsiniz.