Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) çoğunlukla çocukluk çağıyla ilişkilendirilse de, sanılanın aksine birçok bireyde erişkinlikte de devam eden ya da bu dönemde fark edilen bir durumdur. Erişkin DEHB; iş yaşamından ilişkilere, günlük sorumluluklardan duygusal dengeye kadar pek çok alanı etkileyebilir. Uzun yıllar boyunca “dalgın”, “dağınık” ya da “disiplinsiz” olarak etiketlenen kişiler, aslında DEHB ile yaşıyor olabilir.
Erişkin DEHB Nedir?
Erişkinlerde DEHB, dikkatini sürdürmekte zorlanma, dürtüsellik ve içsel huzursuzluk gibi belirtilerle ortaya çıkan nörogelişimsel bir bozukluktur. Çocuklukta hiperaktivite daha belirginken, erişkinlikte bu durum genellikle zihinsel hareketlilik, sabırsızlık ve odaklanma güçlüğü şeklinde kendini gösterir.
Erişkin DEHB Belirtileri Nelerdir?
Erişkin DEHB belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
-
Dikkati sürdürmekte ve odaklanmakta zorlanma
-
Erteleme davranışı ve işleri tamamlayamama
-
Zaman yönetimi ve planlama güçlüğü
-
Unutkanlık ve dağınıklık
-
Sabırsızlık ve çabuk sıkılma
-
Dürtüsel kararlar alma
-
Duygusal dalgalanmalar ve düşük stres toleransı
Bu belirtiler, kişinin potansiyelini ortaya koymasını zorlaştırabilir ve özgüven kaybına yol açabilir.
Erişkin DEHB Günlük Hayatı Nasıl Etkiler?
Erişkin DEHB; iş performansında dalgalanmalara, sık iş değiştirmeye, ilişkilerde yanlış anlaşılmalara ve sürekli bir yetersizlik hissine neden olabilir. Kişi, çok çaba göstermesine rağmen sonuç alamadığını düşündüğü için zamanla motivasyon kaybı ve tükenmişlik yaşayabilir. Bu durum, depresyon ve kaygı bozukluklarının eşlik etmesine de zemin hazırlayabilir.
Erişkin DEHB Neden Geç Fark Edilir?
Birçok erişkin, çocukluk döneminde tanı almadığı için yaşadığı zorlukları kişisel bir eksiklik olarak yorumlar. “Daha dikkatli olmalıyım”, “Daha disiplinli olursam geçer” gibi düşüncelerle yıllarca zorlanarak yaşamaya devam edebilir. Oysa doğru tanı ve destekle yaşam kalitesi belirgin şekilde artabilir.
Erişkin DEHB Tedavi Edilebilir mi?
Evet, erişkin DEHB tedavi edilebilir ve yönetilebilir bir durumdur. Psikoterapi sürecinde kişinin dikkat, zaman yönetimi ve duygu düzenleme becerileri geliştirilir. Aynı zamanda kişinin kendini tanıması, güçlü yönlerini fark etmesi ve işlevsel baş etme stratejileri kazanması hedeflenir. Gerektiğinde psikiyatri desteğiyle multidisipliner bir yaklaşım da uygulanabilir.
Erişkin DEHB, tembellik ya da başarısızlık değildir; doğru destekle yönetilebilen bir durumdur. Bu süreci tek başınıza sürdürmek zorunda değilsiniz. Psikolog Ezgi Uluyurt, erişkinlerde DEHB, dikkat sorunları ve duygusal düzenleme alanlarında danışanlarına profesyonel psikolojik destek sunmaktadır. Günlük yaşamınızı daha düzenli, dengeli ve verimli hale getirmek için Psikolog Ezgi Uluyurt ile görüşebilir, danışan olarak psikolojik destek alabilirsiniz.
